Cumali KARATAŞ


SANAT YAŞAMININ 50 YILINDA ALİ RIZA BİNBOĞA’’YLA GÖRÜŞTÜK…


1971’de ilk plağı çıkan,  TRT’nin yasaklıları arasına girdiği, filmi de yapılan “Yarınlar Bizim” ile “Öğretmen Öğretti” adlı eserleriyle tanınan Ali Rıza Binboğa’nın güfte ve bestesi kendisinin olup plak, kaset ve cd’lerinde yer alan 80 kadar eserinden 22 tanesi TRT repertuvarında yer alırken; Halk Jürisi oylarıyla da onure olduğu Eurovision Şarkı Yarışması,  TRT ''Türkü Düzenlemesi” Yarışması, Akdeniz Şarkı Yarışması ve  Kuşadası Şarkı Yarışması’nda kazandığı çeşitli ödüllerle de müzik yaşamını taçlandıran çok yönlü sanatçılarımızdandır.  

 

 

            ***Sayın Ali Rıza Binboğa söyleşimize başlarken hemen şunu sormak istiyorum… “Öğretmen öğretti…” diye başlayan o şarkınız belki 45-50 yıl geçse de hâlâ kulaklarımızda. Öğretmen kökenli sanatçılarımızdan mısınız?   

            ---Benim diplomalı lisanslı mesleğim, Elektrik Yüksek Mühendisliğidir. 1973 yılında İTÜ Elektrik Fakültesini bitirdim. 3 yıl PTT Başmüdürlüğünde görev yaptım. Öğretmenlik mesleği şarkımdan da anlaşılacağı gibi kutsal bir meslektir. Öğretmenlerin hakkı ödenemez. Bana göre birinci sınıf devlet memuru olarak konumlandırılıp en yüksek ücretle yaşamlarını sürdürmelidirler.

            ***Müziğin yaşamınızdaki anlam ve önemi hakkında neler söylemek istersiniz?

---Müzik yoksa hayat eksik yaşanıyor demektir. Müzik, insan beyin gelişiminin ve ruh sağlının en önemli gıdasıdır. Müzikle uğraşmak, üretmek, dinlemek iyi insan olmanın da sebebidir. Kolay kolay kötülük düşünmezler ya da yapmazlar. Naiftirler. Sevecendirler. Pozitifler. Empati yapma duyguları gelişmiştir. Saygılıdırlar. Müziksiz hayat çekilmez olur. Müzik, neşedir, hüzündür, ağıttır, marştır kısacası her şeydir.

***Ailenizde, çevrenizde müzikle, sanatla ilgili çalışmalar yapan var mıydı?

---Vardı. Halamın oğlu Hasan Hüseyin Akbulut keman sanatçısıydı. CSO Senfoni Orkestrasının başkemancısı ve bir dönem Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürüydü

***Müzikle ilgili ilk temasınız nerde ve nasıl oldu? Çocukluk ve gençlik dönemlerinizde kişi ya da dernek olarak herhangi bir müzik eğitimi aldınız mı?

---Çocukken türküler söylerdim. Mimar Sinan İlköğretmen Okulu’nda piano eğitimi aldım. Müzik öğretmenim ders verdi. Operada şan öğrencisi oldum. TRT Çok Sesli Korosu!nda eğitildim.

***Kullandığınız enstrümanlar var mı? Varsa nerde, nasıl, kimlerden yaralandınız?

---Piano çalıyorum. Öğretmenim Nurhan Büyükgönençti

***Müziğin dışında herhangi bir sanatsal uğraşınız oldu mu?

--- Tiyatro ve Sinema Oyuncusuyum. Tiyatro eğitimini Genco Erkal ve Mehmet Akan’dan aldım.

***Bir ses olarak sahnelerde mikrofonla ilk tanışmanız nerde ve ne zaman oldu ve nasıl sürdü?

---Öğretmen Okulunda başladı. Yıllarca konserlerle, turnelerle ve gazinolarladevam etti.

***İlk plak ya da kasetiniz ne zaman çıktı? Hangi eserleri seslendirdiniz?

---1970-1971 yılında çıktı. Kırkbeşlik plak olarak. Bir yüzünde “Mehriban” türküsü, diğer yüzünde “N’oldun Deli Gönül” adlı Yunus Emre şiiri ve Cenan Akın bestesi vardı.

***Müzik dünyasında iz bırakan, sizinle özdeşen “Öğretmen Öğretti” ile “Yarınlar” var… Seslendirdiğiniz ilk şarkılardan sonrasına kadar olan süreçte müzik adına neler yaptınız?

---Onlarca eserimi plaklara kasetlere ve cd’lere okudum.

***Siyah-beyaz televizyon döneminden “Yarınlar”ı anımsıyorum belki 45-50 yıl öncesinden… Oldukça sevilen, söylenen bu şarkı nasıl çıktı, nasıl plağa okudunuz. Bizi o günlere biraz götürebilir misiniz?..

---İTÜ’ de öğrenciyken 12 Mart Muhtırası verilmişti; özgürlükler ve barış askıdaydı. Bu olguya tepki olarak yazıldı ve bestelendi.

***Peki siz o yetmişli yıllarda “Ağlamak yok yarınlarda, yarınlarda” diyerek ezgilerle umut dağıtırken, yarınlar düşündüğünüz ve umduğunuz gibi oldu mu?

---Hayır olmadı. Özgürlüğümüzü ve barışımızı ortadan kaldıranlar, özgürlük ve barışın en büyük nimet olduğunun farkına varırlarsa, eserimde söylediğim her özlem gerçekleşir ve o yarınlar hepimizin olur.

***Bir de bir Eurovision Şarkı Yarışması konusu var… Eurovision’a Semiha Yankı’nın katıldığı o yıl sizin eseriniz de seçilmişti sanırım… Detaylı olarak anlatabilir misiniz?

---Halk beni oylarıyla birinci seçti. Jüri de, Semiha Yankı’yı seçti. Jüri bana çok az puan verdiği için toplamda Semiha kazandı. Orada olanları bütün detayları yazmaya sayfalar yetmez.

***Bu ilk deneyimden sonra bir daha Eurovision’a katılmayı düşündünüz mü?

--- Katıldım… “Baharı Beklerim” adlı şarkımla 1977 yılında yeniden finalist oldum. 480 eser arasında ilk beş eserden biri oldu. Yani ben bütün yarışmalarda hep vardım. Ancak sonradan bazı jüri üyelerinin itiraflarıyla anlaşıldı ki bazı yarışlarda özellikle kazandığım halde “halk bu şarkılara fazla ilgi gösteriyor” gerekçesiyle devre dışı bırakılmışım

***Hangi eser yüzünden olduğunu anımsayamıyorum ama TRT’nin yasaklılar listesine girdiğiniz bir dönem de olmuştu…  O konuda neler demek istersiniz?

---Ali Rıza Binboğa yasaklandı. “Yarınlar Bizim” adlı eserim Milliyetçi Cephe Milletvekillerinin tepkisini çekiyordu. Bunlardan birisi olan, Burdur Milletvekili Ahmet Buldanlı, parlamentoda Sayın Süleyman Demirel Başbakanımızın yanıtlaması için şu soruları sordu: Kimdir bu adam? Nereden gelmiştir? Gençlerimizi nasıl peşinden sürüklemektedir? Vs. Böylece TRT beni kara listeye aldı. Bazı yerlerde konser veremez oldum.

***Yasaklı deyince, o yıllarda halk tarafından tutulan arabesk de TRT’nin yasaklılar listesindeydi… Siz arabesk okudunuz mu? Ya da okumayı düşündünüz mü? Böyle teklifler size de gelmiş olabilir…

--- Hayır okumadım. Teklif oldu. Ama ben kendi eserlerimi yazdım ve okudum. Bunu bir görev gibi kabul ettim.

***Bu güne kadar, kaç kaset ya da albüm çıkardınız?

---Diskorafyamı ayrıntılarıyla yazmak yerine şunu belirtmeyi uygun buluyorum. Bu güne kadar sözü ve müziği bana ait 80 adet eserimi plak, kaset, cd’lere kaydettim.

***Yeteneğinize, emeğinize sağlık… Yararlandığınız besteciler oldu mu peki?

---Yararlandığım besteci olmadı.

            ***Eserlerinizden TRT repertuvarına girenler oldu mu?

            ---TRT repertuarında 22 eserim var.

            ***Seslendirdiğiniz ya bestelediğiniz şarkılar nedeniyle herhangi bir ödül aldınız mı?

            ---1975 Eurovision Şarkı Yarışması”nda 4.’lük ödülü, 1977 Eurovision Şarkı Yarışmasında 3.‘lük ödülü, 1. Akdeniz Şarkı Yarışması”nda ve Kuş Adası Şarkı Yarışması’nda ödüller.

            ***Nasıl beste yapıyorsunuz; bir zamanı ve özel ortamı oluyor mu?

            ---Birikimler oluşmuşsa yazıp besteliyorum. Herhangi özel bir durum yoktur.                

***Müziğin dışında herhangi bir sanatsal uğraşınız var mı? Mesela resim yapıyor musunuz? Şiir yazıyor musunuz?

            ---Tabii ki var. Şiir hep var. Bestelediklerim şiirlerimdir.

            ***Günümüz müziğini nasıl değerlendiriyorsunuz?.. İnsanlar için etki ve önemini yitiriyor mu? Yitiriyorsa nedenleri var mıdır? Bir çözüm, önlem alabilmek olası mıdır?

--- Her beste değerlidir. Zaman kendi müziğini beraberinde getirir. Herkesin etkilenmesi şart değil. Etkilenenler için kıymetlidir. İnancım odur ki herkes etkilendiği müziği bulur ve seçer. Yeter ki yeni ürünler çıksın.

 

***Yıllarca MESAM Yönetim Kurulunda yer aldınız, başkanlığını yaptınız? 30 yılı aşkın bir sürede kurumsal olarak mesafe alınsa da, ülkemizde telif hakları arzulanan bir düzeye gelebildi mi?

---Artık telif hakkı var mı, yok mu tartışması bitmiştir. Telif hakkı var ve biz bunu tartışılmaz hale getirmeyi başardık. Benim emeğim çoktur bu konuda. Telif bilinci yerleştirme çabalarımdan dolayı gururluyum. Bir ömre mal oldu benim için. Bir gün her şeyi yazacağım.

***Müzik yaşamınız boyunca yapmak isteyip de yapamadığınız bir şey oldu mu?

---Hayır.

***Bundan sonrası için herhangi bir sanatsal tasarı ya da planlarınız var mıdır?

---Aynen devam. Yaz. Bestele ve sun.

            ***Genç sanatçı adaylarına neler önermek istersiniz?

---Çok okuyun ve çok çalışın.

***Size göre, iyi bir sanatçı ya da eserin, bestenin ölçütleri var mıdır?

            ---Hayır yoktur. O besteyi seven için mükemmeldir.         

            ***Bir sanatçının olmazsa olabilecek üç şey, önem sıralamasına göre, sizce nelerdir?

            ---Halkından kopuk olmayacak. Haddini bilecek. İyi insan olmayı yaşamının olmazsa olmazı yapacak

***Yerli ve yabancı olmak üzere beğendiğiniz, etkilendiğiniz, şarkıcı, besteci, şair, yazar ve sanatçı var mıdır? 

            --- Hepsi var olsun. İyi ki varlar!!!

            ***Son olarak söylemek istediğiniz bir şey var mıdır?

            ---Bu sorular beni çok yordu. Sizi tebrik ederim.

***Teşekkür ederim, sizin de vurguladığınız gibi belgesele yakın, Yeni Adana’nın sayfalarında sanat tarihine bırakılan naçize bir müzik yaprağımız… Siz de buna zaman ve emek verdiğiniz için teşekkür ederim  Sayın Ali Rıza Binboğa… Dilerseniz bir müzik anınızı da paylaşarak söyleşimizi sonlandırabiliriz.

C-33---Eurovision yarışmaları en büyük anılarımdır. Yazarsam sayfalar tutar. Ben teşekkür ederim.

           



YAZARLAR

  • Salı 22.1 ° / 14.7 ° kırık bulutlar
  • Çarşamba 19.9 ° / 9.1 ° Hafif yağmur
  • Perşembe 16.5 ° / 8.1 ° Açık hava
  • BIST 100

    1.811%0,10
  • DOLAR

    12,9299% 0,89
  • EURO

    14,6811% 1,47
  • GRAM ALTIN

    743,72% 1,19
  • Ç. ALTIN

    1227,138% 1,19