Hayat şartları bir seviyede kalmaz. Değişkendir. Fakat her değişkenliğin makul ve akıl içi konumu olmalıdır. Bir takım ekonomik tabirlerle iç ve dış bankaların etkilerine göre veya dünya döviz piyasasına uyarak zorunlu bir sistem dahilinde kalması uygun bir yöntem değildir. Ülke gerçekleri dikkate alınarak, ülkenin üretme gücü, halkın alım gücü gözetilerek ithal edilen bazı emtianın israf halini almasının önlenmesi sağlanmalıdır. Örnek verirsek sık sık değişen teknoloji ürünleri henüz bir önceki tükenmeden değişik model üretimi israfa yol açacağından önlenmeli ve ülke bütçe durumu bu anlayışla değerlendirilmelidir. Üreticinin sınırsız üretme hakkı, alıcının sınırsız talep hakkı kısıtlanması demokrasiye aykırı kabul edilmemelidir. Çünkü demokrasi varlık yokluk meselesi olup imkanların usulsüz ve aşırı çokluk şeklinde olmaması, gelir gider durumunun dengesi ve söz düşünce özgürlüğünün korunması sınırları dahilinde düşünülüp piyasanın kendi başına terk edilişi doğru olmamalıdır.
Devletin halkın gelir durumunu dengeli şekilde ayarlaması lazım olup bir tarafın sefahat safhasında hayat sürmesi diğer tarafın asgari geçim seviyesinin altında kalması hiçbir demokrasinin gereği olamaz ve öyle demokrasi yapıcı olamaz. Demokrasi önce gelir durumu ile orantılı hayat seviyesi ile özgürlük kazanır. En yüksek demokrasi ve özgürlük ise geçim sıkıntısı karşısında iflas eder.
Alım- satım, ücret - maaş -üretim hatta devletin bütün yapısı biri diğerine uyum şeklinde ayarlanmalı ve yapılandırılmalıdır. Serbest piyasa sistemi belki ticari açıdan demokratik bir sebep olabilir fakat halkın genel seviyede ihtiyaçlarını makul seviyede karşılayabilir olması daha önde ve ehemmiyette bir sorun olmalıdır.
İlaç konusunda ulaşılan son zam ve hayatın diğer hızlanan artış rakamları acı verici ve düşündürücü hale gelmiş bulunmaktadır. Devlet Planlama Teşkilatı, devletin her kademesinde etüt yapmalı, üniversiteler ihtiyaca göre açılmalı ve tespit edilecek sayıda meslekler için üniversiteye öğrenci kabul edilmelidir. Yüzden fazla üniversitenin kurulu bulunduğu, üniversite mezunu binlerce genç işsiz dolaşmaktadır. Bu da proğramsızlığın bir sonucudur.
Tufan ALPAT
Emekli Hakim