İlkokulu bitirirken öğrenmiştim; Adana´da erkek öğrenciler için iki ortaokul vardı: “Birinci Ortaokul” da dedikleri Tepebağ ve aynı zamanda “İkinci Ortaokul” da denilen İstiklal. Bize yetiyordu. Ortaokulu olmayan ilçe ve bucaklardan da gelenler oluyordu… Kızlar, Kız Lisesi´nin orta kısmına gitmek zorundaydılar. Yani onlar için tek okul vardı. Gerçi ilkokuldan sonra kızların okula devamına gerek görmeyen aile sayısı hayli fazlaydı o yıllarda… Kızlarına “Enüstü” mektebini daha uygun görenler de giderek artıyordu. Enüstü denilen okulun “Kız Sanat Enstitüsü” anlamına geldiğini çok sonra öğrenebilmiştim.
O yıllarda ilkokulu bitirmek önemli sayılırdı. Birinden “Şahadetnameli” diye bahsetmek, onu övmek demekti. Şahadetname dedikleri de, ilkokul diplomasıydı. Çok iyi anımsarım; devlet kurumları ve bankalardaki müdürlerin pek çoğu ortaokul diplomalıydı. Çok önemliydi ortaokul diploması…
Önceki yazımda İstiklal Ortaokulunu anlatmıştım. Tepebağlı dostlar alınganlık göstermiş. Haklılar!.. O halde, buyursunlar Tepebağ´a…
Adı söylenirken iki öğretmeni gelirdi aklıma: Bakkal Mahmut ve Çörçil… İkisini de gülerek anlatırlardı. Çörçil´i, futbol hakemliği de yaptığı için stadyumda görüyordum. Gerçek adının Mustafa Barım olduğunu da spor sayfalarından öğrenmiştim. Çok uzundu. Beden Eğitimi öğretmeniydi. Ününü sıkı disiplinine borçluydu.
Bakkal Mahmut´u hiç görmedim. Matematikçiydi. Notunun kıtlığıyla ünlenmişti. Hiç kimseye 10 vermezmiş. Bizim de Lisede öyle bir matematikçimiz vardı; Tabut Hasan, sorular tam çözülmüşse “Kopya olabilir” kuşkusuyla not kırardı.
Müdürlerinin adını bir çok Tepebağlı öğrenmemiş, ya da öğrenememişti. O da, lakabıyla anılan yiğitlerdendi ve “Kambur” diye bilinirdi.
İki bloktu Tepebağ. Doğudaki bina 1880´de, cadde tarafındaki ise 1814 yılında yapılmış. Amerikan Kız Koleji olarak hizmet etmiş önce. Amerikalı misyonerler tarafından kurulmuş vakıf yönetiminde, Hıristiyanlığı öne alan eğitim veriyormuş. Kolej ruhsatını 5 Şubat 1891´de almış. 1907´de, misyonerler için ek bina yapılmış okulun yanına. Öğrenci sayısının artarak 200´e yaklaşması üzerine 1910´da bina genişletilmiş.1927´de, Müslüman kızlardan biri okuldaki eğitim ya da başka bir nedenle Hıristiyan olunca ciddi olaylar patlak vermiş. Kolej kapatılmış. Bina Maarif Vekaleti´ne (Eğitim Bakanlığı) devredilerek muhtelit, yani karma ortaokul yapılmış. 1937´ye dek Adananın ilk ve tek ortaokuluymuş… Yine bu aralıkta, binaların biri 1932´den itibaren Kız Lisesi olmuş. 1934´te de Kız Öğretmen Okulu öğrencileri buraya yerleştirilmiş.
1937´de İstiklal Ortaokulu hizmete girince, adına Birinci Ortaokul demişler. Taa 1950´ye kadar da öyle bilinmiş. 1950/51 Ders Yılından itibaren de resmi adı Tepebağ Ortaokulu olmuş.
1998 Depreminde önemli hasar görmesi üzerine kullanımından vazgeçilmişti. Depremden bu yana “yok” kabul edilerek yüzüne bakılmıyor. Binalar yavaş yavaş eskiyordu, şimdilerde aniden yıkılarak aşağılarda birkaç insanı öldürüp intikam almaya hazırlanıyor gibi. Oradan buradan kaykılmış duvar parçaları ha düştü, ha düşecek!.. Adana´daki tarihi binalardan biri daha, gazete manşetlerine geçerek yok olma arifesinde sanki…
Tepebağ Ortaokulu binası için restorasyon projesi hazırlanmış olduğunu öğrenmiş olmam şimdilik rahatsızlığıma deva olmuş değil.
